Nowa ewangelizacja...? Print
Written by Ks. Proboszcz   
Thursday, 15 November 2012 23:32

Czym jest nowa ewangelizacja i co oznacza ona dla Kościoła?
Abp Rino Fisichella, przewodniczący Papieskiej Rady do spraw Krzewienia Nowej
Ewangelizacji (konferencja wygłoszona podczas Kongresu Nowej Ewangelizacji w
Kostrzynie nad Odrą, dnia 29.07.2012 r.)
Nowa ewangelizacja jest wyzwaniem. Więcej, jest wielkim wyzwaniem
podejmowanym przez Kościół, aby na nowo doświadczyć obecności Zmartwychwstałego
Chrystusa, który prowadzi go poprzez dzieje. Moglibyśmy znaleźć wiele różnych definicji
nowej ewangelizacji. Jednak już w 1976 roku Paweł VI mówił: „Żadna niepełna i
niedoskonała definicja nie może zadośćuczynić bogatej, wielostronnej i dynamicznej
rzeczywistości, jaką jest ewangelizacja, żeby nie zaistniało równocześnie niebezpieczeństwo
osłabienia jej sensu lub nawet zniekształcenia. W żaden bowiem sposób nie można jej pojąć
bez uwzględnienia w jednym wejrzeniu wszystkich koniecznych jej czynników”. (nr 17) I
dalej stwierdzał z mocą, aby uniknąć jakichkolwiek niejasności: „Nie ma prawdziwej
ewangelizacji bez głoszenia imienia i nauki, życia i obietnic, Królestwa i tajemnicy Jezusa
Nazareńskiego, Syna Bożego”. (nr 22) Troskę Pawła VI o to, by ewangelizacja była
prawdziwie nowa, odnajdujemy jednak wyraźnie w następującym fragmencie: „Problem tego,
„jak ewangelizować” pozostaje stale aktualny, bo sposoby ewangelizowania zmieniają się w
zależności od okoliczności czasu, miejsca i kultury ludzi. Te różnice domagają się od nas ich
odkrycia i przystosowania. Przede wszystkim na nas, pasterzach Kościoła, ciąży obowiązek
odważnego, mądrego i wiernego względem treści zawartej w ewangelizacji szukania nowych
sposobów, jak najbardziej przydatnych i skutecznych w niesieniu ludziom współczesnym
ewangelicznej nowiny.” W tej adhortacji apostolskiej odnajdujemy ważne punkty, które są
nadal fundamentalnymi treściami dla nowej ewangelizacji dzisiaj: liturgia, pierwszeństwo
świadectwa, konieczność wykorzystywania nowych środków przekazu, pobożność ludowa…,
słowem aktualność Evangelii Nuntiandi, jako pierwszej refleksji Magisterium w kilka lat po
soborze, pozostaje nadal jako ciągłe wyzwanie.
Od czasu swojej homilii w Nowej Hucie, w czerwcu 1979 roku, gdzie po raz pierwszy
użył terminu nowa ewangelizacja, Jan Paweł II przez 26 lat uczył nas, jak ważne jest
zrozumienie znaczenia nowego „zapału”, nowych „metod” oraz nowych „środków wyrazu”.
Wreszcie, Benedykt XVI postanowił podjął to wyzwanie w sposób konkretny i powołał do
życia Papieską Radę ds. Krzewienia Nowej Ewangelizacji po to, aby „udzielić właściwych
odpowiedzi, aby cały Kościół, odradzając się w mocy Ducha Świętego, zwrócił się do
współczesnego świata z nowym zapałem misyjnym, by krzewić nową ewangelizację.” (US)
Wydaje się jednak rzeczą ważną, aby już na początku naszych rozważań zauważyć, że
Kościół nie idzie drogą nowej ewangelizacji sprowokowany do tego silnie obecnym
sekularyzmem, ale nade wszystko dlatego, że chce być posłuszny i wierny słowu Pana Jezusa,
który nakazał mu iść na cały świat i głosić Jego Ewangelię wszelkiemu stworzeniu (Mk 16,
15).
W tej prostej myśli zawiera się projekt na najbliższe dziesięciolecia, w którym musimy
pokazać, że jesteśmy w stanie w pełni zrozumieć, jak wielka odpowiedzialność spoczywa na
Kościele Chrystusowym w tym szczególnym momencie historycznym. Kościół istnieje po to,
by w każdym czasie nieść Ewangelię każdemu człowiekowi, niezależnie od miejsca.
Przykazanie Jezusa jest tak przejrzyste, że nie dopuszcza żadnego rodzaju niezrozumienia, ani
żadnego alibi. Ci, którzy wierzą Jego słowu, są posłani na drogi świata, aby głosić, że
obietnica zbawienia stała się rzeczywistością. Głoszenie musi być połączone z takim stylem
życia, który pozwoli na rozpoznanie uczniów Pana, gdziekolwiek się znajdą. Tak długo, jak
sercem chrześcijaństwa pozostanie Jezus Chrystus, spotkanie z Nim będzie zawsze
wstrząsem, który pozwoli na pełne zrozumienie treści tego, co się głosi. Droga nowej
ewangelizacji jest wyznaczona, my jesteśmy wezwani do tego, aby odnowić głoszenie Jezusa
Chrystusa, tajemnicy Jego śmierci i zmartwychwstania, aby na nowo wzbudzić wiarę w Niego
poprzez przemianę życia. Gdyby nasze oczy były w stanie wejrzeć głęboko w wydarzenia,
które naznaczają życie współczesnego nam człowieka, łatwo byłoby nam zobaczyć, jak
bardzo podatny jest to teren na głoszenie tego przesłania. Powinniśmy w istocie prowokować
do refleksji nad sensem życia i śmierci, sensem życia po śmierci; wokół tych kwestii, które
naznaczają egzystencję i określają tożsamość każdego, nie może zabraknąć Jezusa Chrystusa.
Jeśli przesłanie głoszone w nowej ewangelizacji nie będzie zawierało czynnika tajemnicy, w
którą spowite jest życie, i która włącza nas w nieskończoną tajemnicę boskości Jezusa
Chrystusa, nie będzie miało skuteczności niezbędnej do tego, aby wymagać odpowiedzi
wiary.
Z korzyścią dla naszej refleksji byłoby może przywołanie słów apostoła Pawła: „Jak
więc przejęliście naukę o Chrystusie Jezusie jako Panu, tak w Nim postępujcie: zapuśćcie w
Niego korzenie i na Nim dalej się budujcie, i umacniajcie w wierze, jak was nauczono, pełni
wdzięczności. Baczcie, aby kto was nie zagarnął w niewolę przez tę filozofię będącą czczym
oszustwem, opartą na ludzkiej tylko tradycji, na żywiołach świata, a nie na Chrystusie.” (Kol
2, 6-8). Kondycja wspólnoty chrześcijańskiej w dniu dzisiejszym nie różni się znacząco od tej,
która była udziałem pierwszych uczniów w Kolosach. W odróżnieniu od chrześcijan
należących do innych wspólnot, życie i postępowanie tych wierzących nie dawały Pawłowi
żadnych powodów do napominania, wręcz przeciwnie. Według wiadomości, które do niego
dochodzą, zasługują oni na pochwałę tak ze względu na wyznawaną wiarę w Jezusa
Chrystusa, jak i na świadectwo miłości; zarówno jedno, jak i drugie, wypełniają ich myśli i są
podporą nadziei, co możemy dostrzec w słowach z początku listu: „Dzięki czynimy Bogu,
Ojcu Pana naszego Jezusa Chrystusa, zawsze, ilekroć modlimy się za was – odkąd
usłyszeliśmy o waszej wierze w Chrystusie Jezusie o o waszej miłości, jaką żywicie dla
wszystkich świętych – z powodu nadziei [nagrody] odłożonej dla was w niebie.” (Kol 1, 3-5).
Troska apostoła jest jednakże skierowana w stronę kontekstu kulturowego, w którym żyją
wierzący. Obawia się on, że mogliby dać się łatwo zwieść nowym doktrynom, filozofiom
obcym jego nauce oraz fałszywym ideom, mogącym prowadzić do pewnej formy
synkretyzmu, który zniweczyłby nowość Ewangelii. Chrześcijanie są zaproszeni zatem do
tego, aby umieli odróżnić prawdę od fałszu, rozeznać między tym, co przynosi owoc, a tym,
co bezowocne i ulotne. Interesujące, że Paweł przypomina Kolosanom w pierwszym rzędzie o
ich wyznaniu wiary. Został im ogłoszony Chrystus, oni usłyszeli Jego słowo, przyjęli
ewangelię i nawrócili się. Na tej drodze zbudowali swoje życie postępując tak, aby można w
nich rozpoznać uczniów Pana. Wspólnota musi jednak trwać z całą mocą w przesłaniu
ogłoszonym jej przez apostoła, bez żadnych odstępstw. Słowem, przekazywanie wiary jest
czynnikiem determinującym, bowiem ona ma znaczenie decydujące dla zachowania wierności
głoszonej ewangelii, jak również dla życzliwego przyjęcia przez tych, którzy poznają wiarę.
Cztery wyrażenia, których używa Paweł, są szczególnie interesujące i pozostają imperatywami
także dla nas: „postępujcie w Panu”, „umacniajcie się w wierze”, [bądźcie] pełni
wdzięczności”, „baczcie, aby nikt was nie zwiódł”. Niewzruszoność skały, na której mamy
budować chrześcijańską egzystencję, nie stoi w sprzeczności z drogą, do której pokonywania
jesteśmy wciąż wzywani, w celu coraz głębszego wejścia w tajemnicę. Sadzenie i wzrost są
zresztą przyczyną i skutkiem i tylko w ten sposób możliwe jest budowanie wspólnoty z coraz
to nowymi uczniami. Podobnie, owa niewzruszoność jest umacniana nauczaniem, które jest
dane chrześcijanom, aby nie dawali się ponosić najróżniejszym wizjom życia. Przypominanie
o zachowaniu uwagi, baczności, aby nikt nie znalazł się w pułapce, jest prawdziwą troską dla
apostoła nie tylko po to, aby jego posługa nie poszła na marne, ale przede wszystkim po to, by
chrześcijanie nie wpadli po raz kolejny w poczucie braku sensu życia. Dziękczynienie,
wreszcie, pozwala nam dostrzec, w jakim stopniu modlitwa jest dla wspólnoty
chrześcijańskiej miejscem o głębokim i nie dającym się niczym zastąpić znaczeniu. Nie
chodzi jedynie o oddawanie dziękczynienia Panu w hymnach i śpiewach właściwych
modlitwie, ale o sprawowanie momentu liturgicznego z całym bogactwem, należnym w
zamian za otrzymany dar wiary. Jednym słowem, apostoł po raz kolejny stawia wierzących w
obliczu pełni życia w wierze, która znajduje swój wyraz w jej wyznawaniu, w modlitwie i w
świadectwie.
Oczywiście, nie możemy nie dostrzegać, że i dzisiaj mamy do czynienia z wieloma
„doktrynalnymi wichrami”, które wprowadziły, i nadal wprowadzają zamęt. Wielkim
problemem jest zeświecczenie, które zmieniło nasze społeczeństwo, naszą kulturę, a co za
tym idzie, nasz sposób myślenia i nasze postępowanie. Istnieją pewne stwierdzenia, o których
warto nie zapominać, by móc bezpośrednio odczytać sens kontekstu kulturowego, w którym
się znajdujemy. Dwa stwierdzenia mogą tu pomóc. Pierwsze, autorstwa filozofa Martina
Heideggera: „Czas nocy świata jest marnym czasem, gdyż marnieje coraz bardziej. Zmarniał
aż tak, że nie potrafi już rozpoznać, iż brak Boga jest właśnie brakiem”. Drugie, to
prowokujące zdanie autorstwa jednego z najbardziej płodnych myślicieli dziewiętnastego
wieku, Dostojewskiego: "Sedno problemu jest następujące: czy człowiek kulturalny,
Europejczyk naszych czasów, może jeszcze wierzyć w bóstwo Jezusa Chrystusa, Syna
Bożego? Gdyż w gruncie rzeczy cała wiara na tym polega".
Papież Benedykt XVI, w trakcie swojej zeszłorocznej wizyty w Niemczech, dał nam
pewne wskazówki, jak odpowiedzieć na te pytania: „Nieobecność Boga w naszym
społeczeństwie staje się coraz bardziej uciążliwa, historia Jego objawienia, o którym mówi
nam Pismo, zdaje się być umieszczona w coraz bardziej oddalającej się przeszłości. Czy
należy może poddać się presji sekularyzacji, stać się nowoczesnymi przez rozwadnianie
wiary? Oczywiście, wiara winna być na nowo przemyślana i przede wszystkim przeżywana
dzisiaj po nowemu, aby stała się teraźniejszością. Nie pomoże jednak rozcieńczenie wiary,
lecz jedynie przeżywanie jej całkowicie w naszym dniu dzisiejszym... Nie wybawi nas
taktyka, nie uratuje ona chrześcijaństwa, lecz wiara przemyślana i przeżywana na nowo,
dzięki której Chrystus, a wraz z Nim żyjący Bóg, wejdzie w ten nasz świat.” (23 września
2011). I, na koniec, zadaje pytanie: „Na nowo pojawia się w centrum debat pytanie: czym jest
reforma Kościoła? Jak się odbywa? Jakie są jej drogi i cele? Nie tylko ludzie wierzący, ale
także osoby spoza ich kręgu z niepokojem obserwują, jak osoby regularnie uczęszczające do
kościoła stają się coraz starsze a ich liczba nieustannie się zmniejsza, zastój w powołaniach do
kapłaństwa, narastanie sceptycyzmu i niedowierzania. Co więc powinniśmy robić? Jest na ten
temat wiele niekończących się dyskusji, co zrobić, żeby odwrócić tę tendencję. Oczywiście,
trzeba zrobić wiele rzeczy. Ale samo ich robienie nie rozwiązuje problemu. Rdzeniem
kryzysu Kościoła w Europie jest kryzys wiary. Jeżeli nie znajdziemy nań odpowiedzi, jeżeli
wiara nie nabierze na nowo żywotności, stając się głębokim przekonaniem i rzeczywistą siłą
dzięki spotkaniu z Jezusem Chrystusem, wszelkie inne reformy pozostaną nieskuteczne.
(Życzenia na Boże Narodzenie dla Kurii Rzymskiej, 22 grudnia 2011).
Nowi Ewangelizatorzy
Nie można realizować nowej ewangelizacji bez nowych ewangelizatorów. W liście
Świętego Pawła do Rzymian jest napisane: „Albowiem każdy, kto wezwie imienia Pańskiego,
będzie zbawiony. Jakże mają jednak wzywać Tego, w którego wcześniej nie uwierzyli? Jakże
102
mieliby uwierzyć, gdyby o Nim nie usłyszeli? A jakże mieliby usłyszeć, gdyby nikt im Go nie
głosił? I jakże mogliby im głosił, jeśliby nie zostali posłani? Jak to jest napisane: Jak piękne
stopy tych, którzy zwiastują dobrą nowinę!” (Rz 10, 13-15). Jak widać, myśl apostoła stawia
na pierwszym miejscu relację pomiędzy wzywaniem Pana, wiarą w Niego, a byciem
posłanym, by Go głosić tak, aby wszyscy mogli uwierzyć. Fundamentem tej misji jest
powołanie, od momentu wezwania imienia Pana aż po misję, ponieważ uznaje Jezusa jako
Pana wszystkiego i wszystkich. Bycie ewangelizatorem zatem to powołanie do tego, aby
wszyscy mogli usłyszeć Ewangelię Jezusa, uwierzyć w Niego i wzywać Jego imienia.
Powołanie to rodzi się w dniu chrztu i wzywa każdego wierzącego w Chrystusa do tego, aby
stał się wiarygodnym nosicielem dobrej nowiny zawartej w Jego nauczaniu. Posłanie jest
zatem nierozerwalnie związane z powołaniem chrzcielnym, powołanie to oznacza dla każdego
chrześcijanina konieczność wzięcia na siebie osobistej odpowiedzialności, bez możliwości
oddania jej komu innemu. Nie można powierzyć komu innemu głoszenia Ewangelii, wręcz
przeciwnie, wymaga ono od każdego wierzącego świadomości, że jest on nosicielem
Chrystusa gdziekolwiek by się nie udał. Świadectwo tego przekonania możemy odnaleźć
także w najstarszych tekstach, biskup Jerozolimy, Święty Cyryl, tak mówił w swoich
katechezach: „ Przyjąwszy Ciało i Krew Pańską, stajemy się nosicielami Chrystusa”.
Chrześcijanin jest zatem ze swej natury christoforo, niosącym Chrystusa, i tylko w ten sposób
może zrozumieć głęboko znaczące słowa Pana: „Weźcie moje jarzmo na siebie i uczcie się
ode mnie, bo jestem cichy i pokorny sercem, a znajdziecie ukojenie dla dusz waszych.
Albowiem jarzmo moje jest słodkie, a moje brzemię lekkie.” (Mt 11, 29-30). Jarzmo, o
którym mówi Jezus, nie jest niczym innym, jak tylko zaproszeniem do stania się Jego
uczniami i do tego, aby dzielić Jego życie, a w konsekwencji, mieć udział w Jego misji
zbawienia.
Pierwszym ewangelizatorem jest z pewnością biskup. Jemu, jako następcy Apostołów,
powierzone zostało zadanie, aby być dla świata żywym obrazem pełnego siły i odwagi
przesłania. Nie może on zachowywać milczenia, jego doświadczenie Zmartwychwstałego
zobowiązuje go do dawania świadectwa. Zdanie Piotra, wypowiedziane w następstwie
Paschy: „My nie możemy nie mówić” (Dz 4, 20) pomimo zakazu nałożonego przez
przełożonych ludu oraz groźby użycia siły, powinno pozostać w naszym życiu jako pasterski
imperatyw, od którego nie można się uchylać. W misji ewangelizowania, właściwej dla
biskupa, mają mieć wkład i udział duchowni, którzy wraz z nim tworzą unum presbyterium,
czyli jedno ciało kapłańskie postawione w służbie ludu Bożego, aby głosić i utrzymywać
ciągle żywe Jego słowo. Duchowni są wezwani do stawiania czoła wyzwaniom obecnym w
życiu kapłańskim. Wyzwania, które trzeba zrozumieć jako pierwsze, pojawiają się
bezpośrednio w naszym byciu kapłanami. W miarę tego, w jakim stopniu będziemy w stanie
przyjąć te wyzwania i uczynić je swoimi, będziemy również zdolni widzieć jako realne
wyzwania, które stawia przed nami świat. Pierwszym wyzwaniem jest zatem uświadomienie
sobie, co oznacza bycie kapłanami w dzisiejszym świecie, aby w pełni zrozumieć nasze
powołanie. Kapłaństwo nie jest ani zdobyczą człowieka, ani jego prawem, jak wielu uważa
dzisiaj, ale darem, udzielonym przez Boga tym, których zdecydował się wezwać do tego, aby
stali przy Nim, w służbie Jego Kościoła. Jeśli zapomnimy o tym wymiarze powołaniowym,
wszystko okaże się nieporozumieniem, a z kapłana uczynimy urzędnika, a nie człowieka
sprawującego posługę pod znakiem pełnej bezinteresowności. Przyjęcie tego stwierdzenia
pozwala na umiejscowienie kapłana, w pierwszym rzędzie, w relacji do rzeczywistości, która
jest powodem jego istnienia: jest nią Eucharystia. Prawdziwe wyzwanie polega na
zrozumieniu samego siebie w odniesieniu do tajemnicy, którą sprawujemy i która czyni z
każdego kapłana sługę Chrystusa. Eucharystia pozostaje niewyczerpanym darem, udzielonym
Kościołowi i osobiście każdemu kapłanowi; dlatego właśnie zasługuje na szacunek i oddanie,
nie roszcząc sobie wszakże prawa do zarządzania tą tajemnicą, której jesteśmy sługami,
jakbyśmy byli jej właścicielami. Cała posługa kapłańska powinna się charakteryzować
stawianiem na pierwszym miejscu nie własnej osoby, z właściwymi jej opiniami, ale Jezusa
Chrystusa.
Szczególna zupełnie rola przypada ludziom świeckim, to znaczy, wszystkim
ochrzczonym, którzy żyją doświadczeniem wiary w parafiach, stowarzyszeniach, ruchach i w
tej całej niewiarygodnej „galaktyce” danej nam przez Ducha, który bezustannie działa dla
misji Kościoła Chrystusowego i nie daje się niczym ograniczyć. Dokument Christifideles laici
(1988) zawiera prawdziwe bogactwo teologii i duchowości pozwalające zrozumieć
niezastąpioną rolę, jaka przypada świeckim mężczyznom i kobietom w tym szczególnym
momencie historycznym. Soborowa konstytucja dotycząca Kościoła, Lumen Gentium, zawiera
całkowicie oryginalny i determinujący klucz, pozwalający zrozumieć wkład ludzi świeckich w
nową ewangelizację. Czytamy: „Ludzie świeccy zaś szczególnie powołani są do tego, aby
czynić obecnym i aktywnym Kościół w takich miejscach i w takich okolicznościach, gdzie
jedynie przy ich pomocy stać się on może solą ziemi.” (LG 33) I właśnie to zdanie wtrącone,
„jedynie przy ich pomocy”, powinno w sposób szczególny sprowokować nas do
zastanowienia się nad szczególnym udziałem, do którego powołani są świeccy. Istnieją
środowiska i konteksty, do których mogą dotrzeć jedynie świeccy mężczyźni i kobiety, którzy
poprzez swoje życie zawodowe są w stanie dawać świadectwo wiary. Ich obecność w tych
środowiskach jest niezastąpiona i tylko oni są zdolni nieść tę pierwszą formę
człowieczeństwa, która często jest niezbędnym preludium do mówienia o Jezusie Chrystusie.
Należy dać ludziom świeckim wszelkie wsparcie duszpasterskie, poprzez odnowę
chrześcijańskiej wspólnoty, na którą nie składają się w pierwszym rzędzie reformy
strukturalne, ale która osadza się na nowych relacjach szacunku, zaufania oraz wzajemnego
przyjmowania różnorodnych darów. Oczywistym jest, że ich działanie w świecie będzie tym
bardziej skuteczne, im bardziej będą nieśli ze sobą wspólnotę, z której się wywodzą, która
będzie ich wciąż zachęcała do sprawowania misji, będzie ich wspierała w trudnościach i
pozostanie miejscem odniesienia, gdzie będą mogli opowiadać o wspaniałych rzeczach,
których Pan dokonuje za pomocą ich działalności apostolskiej.
Droga nowej ewangelizacji
Umożliwić chrześcijanom odnalezienie własnej tożsamości oraz sensu przynależności
do Kościoła. Możemy to urzeczywistnić na tyle, na ile zrozumiemy konieczność włączenia się
w drogę, którą kroczy Kościół i w jego liczącą dwa tysiące lat działalność duszpasterską.
Pierwszym elementem jest formacja. Dotyczy ona wszystkich, bez wyjątku. Formacja
pozwala na ogarnięcie całego dziedzictwa wiary i kultury, które jest nam powierzone, i które
mamy za zadanie przekazywać następnym pokoleniom. To wymaga od nas zdolności wejścia
w daną kulturę, poznania jej, zrozumienia, ale także przemieniania jej w świetle Ewangelii.
Nie możemy pozostawać bierni w obliczu rozwoju kultury we wszystkich jej przejawach.
Obecność chrześcijanina ma być „siewem” i „zaczynem”, co pociąga za sobą aktywną
obecność w różnych środowiskach kultury bez obawy przed silnymi zakusami tendencji
objawiającej się jako „kontrola języka”, która staje się przeszkodą dla naszych działań.
Formacja dotyczy szerokiego pola katechezy i dotyka również kwestii przygotowania
przyszłych prezbiterów oraz głoszenia przez kapłanów.
Bardzo szczególny związek istnieje pomiędzy nową ewangelizacją i liturgią, która jest
podstawowym działaniem, poprzez które Kościół wyraża swoje życie. Już od swego zarania,
życie Kościoła charakteryzowało się sprawowaniem liturgii. To, o czym wspólnota nauczała,
ogłaszając ewangelię zbawienia, czyniła następnie obecnym i żywym w modlitwie
liturgicznej. Zbawienie nie było zatem już tylko przesłaniem przekazywanym przez gorliwych
ludzi, ale również działaniem, będącym dziełem Ducha, aby sam Chrystus uobecnił się pośród
wspólnoty wierzących. Rozdzielenie tych dwóch momentów równałoby się niezrozumieniu
Kościoła. Żyje on bowiem dzięki sprawowaniu liturgii, będącej źródłem energii życiowej dla
Nowiny, która, przepowiedziana, powraca znowu do liturgii jako skutecznego jej dopełnienia.
Lex credendi i lex orandi tworzą jedną całość, w której trudno nawet dostrzec, gdzie jedno się
kończy, a drugie zaczyna. Nowa ewangelizacja będzie zatem musiała umieć uczynić z liturgii
swoją przestrzeń życiową, aby wypełniająca się głoszona Nowina osiągnęła swoje pełne
znaczenie. Wystarczy wspomnieć nie tylko o możliwościach duszpasterskich, ale również o
wartości znaczeniowej, którą niosą niektóre obrzędy. Począwszy od chrztu a skończywszy na
pogrzebie, wszyscy zdają sobie sprawę jak wielki tkwi w nich potencjał do przekazu orędzia,
które w przeciwnym razie nie zostałoby usłyszane. Jak wielu „obojętnych” religii uczestniczy
w tych obrzędach i jak wiele osób, często poszukujących jakiejś autentycznej duchowości, na
nie przychodzi! Słowo kapłana wygłaszane w tych okolicznościach, powinno być zdolne do
sprowokowania pytania o sens życia, zaczynając właśnie od samego sprawowania sakramentu
i znaków, które są jego wyrazem. To, co sprawujemy jest bowiem nie tylko rytem, obcym
codziennemu życiu, ale jest zwrócone właśnie w stronę pytania o sens, które każdy sobie
zadaje. W sprawowaniu eucharystii, przepowiadanie i znaki są pełne znaczeń, które
wykraczają poza kapłana i jego osobę. Tutaj, w istocie, więź z działaniem Ducha pozwala
doświadczyć tego, że serca doznają przemiany i pod wpływem jego łaski są tak kształtowane,
aby stały się otwarte na przyjęcie momentu zbawienia. Ta więź pomiędzy nową ewangelizacja
a liturgią, oraz pomiędzy liturgią a działaniem Ducha Świętego, pozwala sprowokować
każdego wierzącego do zastanowienia się nad spoczywającą na nas odpowiedzialnością i nad
świadectwem, które mamy dawać naszym stylem życia. My, kapłani, powinniśmy w sposób
szczególny zastanowić się nad kwestią o ogromnym znaczeniu, jaką jest homilia. Jej wartość
w odniesieniu do przesłania, rozumienia sprawowanego misterium i życia codziennego jest
tak ewidentna, że nie pozostawia żadnego alibi. Zaniedbywanie przygotowania homilii, czy
gorzej, jej improwizowanie, jest uchybieniem w pierwszym rzędzie Słowu Bożemu, a w
konsekwencji, niegodziwością wobec wiernych. Czas spędzony na przygotowaniu homilii nie
jest czasem straconym, ale jest warunkiem sprawowania posługi w sposób wierny, koherentny
i skuteczny. Także w ten sposób sprawujemy prawdziwą służbę formowania świeckich,
wzbudzając w słuchających pragnienie coraz głębszego poznania Słowa Bożego i treści naszej
wiary.
Osobliwe miejsce w Nowej Ewangelizacji wreszcie, zajmuje z całą pewnością sfera
miłości dobroczynnej, caritas. Wejście w tę perspektywę jest równoznaczne ze
skoncentrowaniem się na wielu konkretnych znakach, które Kościół bezustannie stawia przed
światem. Posłuszni działaniu Ducha Świętego, mężczyźni i kobiety w ciągu tych dwóch
tysięcy lat wyznaczyli wiele miejsc, chcąc uczynić słowo Pana widzialnym i aktualnym: „Bo
ubogich zawsze macie u siebie” (J 12, 8). Forma czasu teraźniejszego „macie” jasno ukazuje,
że historia Kościoła nie może w żadnym momencie nie przykładać szczególnej wagi do
dawania świadectwa miłości. Wchodzi tu w grę zaiste jego wiarygodność w tym, co stanowi
samo serce tego, co Kościół głosi: miłość. Benedykt XVI w swojej pierwszej encyklice Deus
caritas est jasno pokazał pierwotne znaczenie miłości chrześcijańskiej, jej korzenie, jej
rozwój, właściwe jej cechy oraz niebezpieczeństwa, od których należy trzymać się z daleka.
W każdym razie, miłością się żyje. We wzajemności, która istnieje między wiarą i miłością
można dostrzec autentyczną relację, która wiąże z Panem. W wierze pojmuje się bowiem, w
jaki sposób kocha Bóg; w miłości wyraźnie widać, w jaki sposób chrześcijanie pozostają
wierni Jego słowu. W czasach takich jak nasze, często nacechowanych zamknięciem jednostki
w sobie samej, bez możliwości wchodzenia w jakiekolwiek relacje, i w których powierzanie
działania innym wydaje się brać górę nad bezpośrednią formą uczestnictwa, przywołanie do
podjęcia odpowiedzialności zobowiązuje do postawy świadectwa, przejęcia na swoje barki
brata, który bardzo potrzebuje pomocy. Ale to jest, w gruncie rzeczy, nasza historia.
Uparliśmy się, by w słowie Pana stawiać na pierwszym miejscu wszystko to, co świat
odrzucił, uważając to za bezużyteczne i mało wydajne. Osoba cierpiąca na chroniczną
chorobę, umierający, człowiek wyrzucony poza margines, osoba niepełnosprawna i wszystko
to, co w oczach świata wyraża brak przyszłości i nadziei, to wszystko jest polem, na którym
angażują się chrześcijanie. Mamy przykłady, które przypominają nam z mocą o świętości
mężczyzn i kobiet, którzy z tego programu uczynili konkretne głoszenie ewangelii Jezusa
Chrystusa, i dzięki temu, zapoczątkowali autentyczną kulturową rewolucję. W obliczu tej
świętości upada każde możliwe alibi, utopia ustępuje miejsca wiarygodności, a pasja dla
prawdy i wolność znajdują syntezę w miłości ofiarowanej bez oczekiwania jakiejkolwiek
rekompensaty. W tej perspektywie konkretyzuje się także znak wolontariatu, jako
prawdziwego chrześcijańskiego głosu na temat tych, którzy są zdolni do relatywizowania
każdego absolutu, który nie będzie brał poważnie pod uwagę godności osoby ludzkiej. W
epoce, w której wszystko wydaje się możliwe tylko i dlatego, bo można to kupić, powinniśmy
pomnażać znaki, które jasno pokazują, że miłość i solidarność nie mają innej ceny, jak tylko
osobiste zaangażowanie i ofiara. To świadectwo potwierdza, że życie osobiste znajduje swoją
pełną realizację kiedy wpisuje się w perspektywę bezinteresowności.
Na zakończenie
Musimy uniknąć sytuacji, w której nowa ewangelizacja stanie się zwykłą formułą,
gdzie wszystko, i przeciwieństwo wszystkiego, znajdzie dla siebie miejsce. Tak się stać nie
może. Określenie to musi być zrozumiane i wyjaśniane w swojej spójnej całości, ponieważ
znajduje się u podstaw samego działania Kościoła. Pomimo wszystkich niepewności i
niejasności, które w sobie niesie, jawi się ono jako najbardziej odpowiedni sposób określenia
tego, co Kościół widzi jako potrzebę w tym szczególnie trudnym momencie swoich dziejów,
przede wszystkim w świecie zachodnim. Nowa ewangelizacja nie jest jednak czymś
alternatywnym czy równoległym do tego, co Kościół zawsze robił w ciągu dwudziestu
wieków swojej historii. Nowa ewangelizacja oznacza zatem inny sposób realizowania tego
samego, identycznego i niezmiennego przykazania Jezusa dla Kościoła, aby ten niósł do
wszystkich Jego Ewangelię. To głoszenie osoby Jezusa Chrystusa, Syna Bożego, który
poprzez misterium swojej śmierci i zmartwychwstania odkupił świat, otwierając tym
wszystkim, którzy w Niego uwierzą, bramę do życia wiecznego. Jest to czas nowej i dojrzałej
obrony, apologii naszej wiary, aby dać nadzieję dzisiejszemu światu. Jesteśmy zatem wezwani
do potwierdzania z przekonaniem konieczności „uzasadnienia” wiary (1 P 3, 15), wiedząc, że
trzeba to czynić z „łagodnością, bojaźnią Bożą i czystym sumieniem” (1 P 3, 16). Odwołanie
się do tych trzech określeń ma swoją wartość programową. Realizowane przez wierzących
ukazywanie i głoszenie nadziei, która w nas jest, nie może uciekać się do arogancji ani dumy,
czy w pewnym sensie poczucia wyższości nad innymi.
My zapominamy, że współczesny nam człowiek jest silnie naznaczony zazdrością o
swoją niezależność i odpowiedzialność za swoje życie osobiste. Stał się wyczulony na
wszelkie przejawy władzy i żyje złudzeniem, że prawdą jest jedynie to, co jest wytworem
nauki. Zmienia szybko swój sposób myślenia i życia, stając się coraz bardziej przedmiotem
żądnym uczestniczenia w każdej grze, nawet jeśli ta go przerasta, przede wszystkim wtedy,
gdy porywa go ona w objęcia nieskrywanego już nawet narcyzmu, który zwodzi go na temat
istoty życia. Znajdujemy się w centrum eksplozji domagania się wolności osobistych, które
dotykają sfery życia seksualnego, relacji międzyludzkich i rodzinnych, sposobów spędzania
wolnego czasu, jak również wykorzystania czasu pracy. Sfera nauczania oraz sfera środków
przekazu zostały weń niestety zaangażowane i życie w całym swoim wymiarze uległo
zmianie. Jednym słowem, wytworzyła się zupełnie nowa sytuacja, w której chce się zastąpić
dawne wartości, przede wszystkim te formułowane przez chrześcijaństwo. To właśnie dlatego
Bóg stał się bezużyteczną hipotezą oraz konkurentem, którego należy unikać, czy nawet
wyeliminować. Konsekwencją tej sytuacji jest jednak to, że człowiek stracił swoje miejsce i
zapomniał o tym, co najważniejsze. Wielkie wyzwanie, przed którym staje przyszłość, polega
właśnie na tym: kto chce wolności życia w taki sposób, jakby Boga nie było, może tak żyć,
musi jednak wiedzieć, co go czeka. Musi mieć świadomość, że ten wybór nie jest zapowiedzią
wolności, ani niezależności. Odebranie głosu Bożemu pragnieniu, które jest zakorzenione w
głębi duszy, nie pozwoli na uzyskanie niezależności. Nie rozwiąże się enigmy własnej
egzystencji odrzucając tajemnicę, ale wybierając zanurzenie się w nią. To jest droga, którą
mamy iść. Jak można zauważyć, kryzys ma przede wszystkim charakter kulturowy i
antropologiczny. Człowiek znajduje się w kryzysie. To nie drogą marginalizacji
chrześcijaństwa uzyskamy lepsze społeczeństwo. To się nie stanie. Takie odczytywanie
rzeczywistości jest nie tylko krótkowzroczne, ale błędne w samych założeniach. Oczywiście,
nasza historia usiana jest momentami światła i cienia, ale przesłanie, które niesiemy jest
przesłaniem autentycznej wolności dla człowieka i konsekwentnego postępu dla narodów.
Konieczne jest zatem wyjście z pewnej formy neutralności, w jaką zamknęło się wiele krajów
po to, by nie zajmować pozycji na korzyść własnej historii. Jeśli Zachód będzie się wstydził
tego, czym był, korzeni, na których jest osadzony oraz chrześcijańskiej tożsamości, która
wciąż go kształtuje, nie będzie miał przyszłości. Wynikiem tego może być jedynie
nieodwracalny schyłek. My, katolicy, nie będziemy się uchylać od przyjęcia na siebie
odpowiedzialności i nie zaakceptujemy odsunięcia na margines. Nasze dzieło nowej
ewangelizacji zawiera i ten rozdział. Jesteśmy przekonani, że nasza obecność ma zasadnicze
znaczenie. Nikt nie może nas zastąpić. Pozbawione znaczącej obecności katolików, nasze
kraje byłyby uboższe i mniej atrakcyjne. Nie chcemy, aby do tego doszło. Nadzieja, którą
niesiemy, ma w sobie coś nadzwyczajnie wielkiego, ponieważ pozwala patrzeć na
teraźniejszość, ze wszystkimi jej trudnościami, pogodnym i pełnym nadziei spojrzeniem. To
nadzieja, która nie zawodzi, ponieważ jest silna obietnicą życia: Boga, który kocha i który
przebacza.
Na kilka dni przed wyborem na Papieża, Benedykt XVI wygłosił w Subiaco wykład na
temat kondycji Europy. W swojej bardzo jasnej analizie obecnej sytuacji, wypowiedział
między innymi te przenikliwe słowa, które stanowią program dla nowych ewangelizatorów:
„W tej historycznej chwili przede wszystkim potrzebujemy ludzi, którzy za pomocą
oświeconej i przeżywanej wiary uczyniliby Boga wiarygodnym w tym świecie…
Potrzebujemy ludzi, którzy mieliby spojrzenie skierowane ku Bogu, ucząc się od Niego
prawdziwego człowieczeństwa. Potrzebujemy ludzi, których umysł byłby oświecony światłem
Bożym i którym Bóg otwierałby serce, tak aby ich intelekt mógł przemówić do intelektu
innych, a ich serce mogło otworzyć serca innych. Tylko poprzez ludzi, którzy zostali dotknięci
przez Boga, Bóg może na nowo przyjść do ludzi”. Nowa ewangelizacja zaczyna się zatem od
tego punktu: od wiarygodności naszego życia jako ludzi wierzących i od przekonania, że łaska
działa i przemienia aż po nawrócenie serca. To droga, w którą wciąż wyruszają chrześcijanie
po dwóch tysiącach lat historii.
abp Rino Fisichella
_______________
Tłumaczenie tekstu z języka włoskiego: Małgorzata Edwards

Żródło: Kuria Diecezjalna

 
 
Parafia Szlichtyngowa